Dodatki do Firefoksa bywają różne - czasem zupełnie banalne, zazwyczaj takie sobie, ale od czasu do czasu pojawia się coś, co wprost powala na kolana. Niedawno natknąłem się na zaprojektowany w ubiegłym roku przez Center for History and New Media dodatek Zotero, który jest narzędziem skrojonym na potrzeby naukowców i studentów piszących prace naukowe i dyplomowe, a więc gromadzących dane bibliograficzne. Dodatek jest na razie dostępny dla wersji 2.x (jest w polskiej wersji językowej), ale pewnie autorzy już pracują nad uaktualnieniem.

Po kliknięciu ikony Zotero w prawym dolnym rogu przeglądarki pojawia się interfejs programu. Gdy przejdziesz np. na stronę Google Scholar i wykonasz kwerendę, np. stanislaw lem, ukaże się baza danych. Kliknij wtedy ikonę Zotero w prawej części pola adresowego przeglądarki, zaznacz w okienku znalezione pozycji i zatwierdź. Baza w Zotero zostanie wypełniona danymi bibliograficznymi, które możesz dalej edytować, kategoryzować, gromadzić w dowolnych kolekcjach. Możesz tworzyć etykiety, wprowadzać notatki i załączniki. Bazę można też uzupełniać plikami w popularnych formatach bibliograficznych pobranymi z dysku, jak również ją eksportować. Jest też wyszukiwarka. Można również zainstalować wtyczki do Worda i OpenOffice Writera.

Zotero to świetny przykład narzędzia do obsługi wyspecjalizowanych baz danych online, jeszcze mocniej podkreślający konieczność ich aktywnego budowania i udostępniania milionom studentów i naukowców na całym świecie. Dodatek jest we wczesnym stadium (wersja 1.03), zatem pewnie zostaniemy jeszcze zaskoczeni niejedną niespodzianką. Na razie, jako staremu bibliotekarzowi (sześć lat pracy w BUW), trudno mi ukryć ekscytację tym znakomitym narzędziem. Bardzo polecam zainteresowanym - nawet jeśli jeszcze stosunkowo niewiele jest baz dedykowanych dla polskiego użytkownika. Warto przynajmniej wypróbować - w przygotowaniu jest wersja 2.0. Obejrzyj też demonstracje na stronie autorów.

I jeszcze wtyczka do Worda.